Παρασκευή, 23 Απριλίου 2010

«Παραδοσιακή» σφαγή σε εξέλιξη

Το προηγούμενο άρθρο είχε να κάνει με τη σφαγή των δελφινιών που συντελείται κάθε χρόνο στην Taijii της Ιαπωνίας. Όποιος έτυχε να δει το σχετικό ντοκιμαντέρ σίγουρα ανατρίχιασε. Το γεγονός σίγουρα καταδικάστηκε και από όλους που διαβάσατε το άρθρο. Μία παρόμοια σφαγή εκτελείται κάθε χρόνο και στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στα Ιόνια νησιά. Εκεί κάθε άνοιξη λαθροκυνηγοί για να κάνουν την πλάκα τους και να περάσουν καλά κατακλύζουν νησιά όπως η Νότια Ζάκυνθος αλλά και μικρότερα όπως οι Παξοί και οι Αντίπαξοι και ακολουθεί στην κυριολεξία σφαγή των τρυγονιών (Streptopelia turtur). Δεν έχει υπολογιστεί ακριβώς ο αριθμός των πουλιών που θανατώνονται κάθε χρόνο (πως να υπολογιστεί άλλωστε, φαντάζομαι ότι αν μπορούσαν να τα μετρήσουν θα μαζεύαν και τους κυνηγούς...), αλλά μία εκτίμηση το 2001 για το νησί των Παξών και μόνο υποστηρίζει πως σε μία "καλή μέρα" είναι δυνατόν να θανατωθούν χιλιάδες πουλιά.

Τώρα θα αναρωτηθεί κάποιος εύλογα γιατί δεν δρα η πολιτεία και να τους σταματήσει και να τους μαζέψει όλους... Η απάντηση νομίζω είναι πολύ απλή... Λεφτά! Ναι, ακόμα και εδώ αυτά είναι από πίσω. Για να πάει κάποιος στα νησιά αυτά προφανώς πρέπει να καταλύσει κάπου, κάπου αλλού να φάει και από κάπου να νοικιάσει κανένα αυτοκίνητο (μάλλον τζιπ για να πηγαίνει στα καλύτερα μέρη). Συνεπώς αναλογίζεστε ότι αυτή η μορφή "τουρισμού" αποφέρει κέρδη, άρα δεν συμφέρει να κυνηγηθεί, όπως συμφέρει να κυνηγηθούν τα τρυγόνια. Τέλος πάντων, επειδή θα νευριάσω και θα παρεκτραπώ και επειδή το μυαλό μου είναι στην αυριανή κάθοδο των δις μυρίων (φωτό από animationaris) σταματάω εδώ. Ας ελπίσουμε κάποτε να σταματήσει και αυτό το ντροπιαστικό φαινόμενο στη χώρα μας, ένα επαίσχυντο γεγονός που δείχνει ότι δεν είμαστε και τόσο μακριά τελικά από την Ιαπωνία...

Εδώ μπορείτε να δείτε το δελτίο τύπου εξέδωσε η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία σχετικά με το θέμα.

Τετάρτη, 21 Απριλίου 2010

The Cove (Ο όρμος)

Πρόκειται για ένα ντοκυμαντέρ που καταγράφει λαθραία υπό την ηγεσία του φημισμένου εκπαιδευτή δελφινιών Ric O'Barry, μιας ομάδας ακτιβιστών και του Λούη Ψυχογιού, ελληνοαμερικάνου φωτογράφου του National Geographic, το ετήσιο κυνήγι δελφινιών σε έναν όρμο κοντά στην Taijii, στην Ιαπωνία χρησιμοποιώντας το υψηλότερο επίπεδο επιστημονικού εξοπλισμού με σκοπό να ξεσκεπάσει ένα συγκλονιστικό παράδειγμα κακοποίησης ζώων, καθώς και μια σοβαρή απειλή για την ανθρώπινη υγεία.

Το κυνήγι των δελφινιών στην περιοχή αυτή σύμφωνα με τους κατοίκους της αποτελεί τμήμα της... παράδοσής τους και παρά τις διεθνείς διαμαρτυρίες των περιβαλλοντικών οργανώσεων συνεχίζει να συμβαίνει. Η αλήθεια βέβαια κρύβεται, όπως σε όλες τις περιπτώσεις, πίσω από το χρηματικό κέρδος καθώς τα παγιδευμένα σε αβαθή νερά ζώα σκοτώνονται και πωλούνται για το κρέας τους, ενώ όσα επιζήσουν πωλούνται σε μεγάλα ενυδρεία του κόσμου.

Τετάρτη, 14 Απριλίου 2010

Τα 10 μυστήρια των πρώτων ανθρώπων

#10 - Από που προέρχονται οι σύγχρονοι άνθρωποι;
Το πιο πικρό ερώτημα γύρω από την ανθρώπινη εξέλιξη είναι πιθανώς το που εξελίχθηκαν οι πρώτοι άνθρωποι. Η "έξω από την Αφρική" υπόθεση υποστηρίζει ότι οι πρώτοι άνθρωποι εξελίχθηκαν σχετικά πρόσφατα στην Αφρική και στη συνέχεια εξαπλώθηκαν στον υπόλοιπο κόσμο, αντικαθιστώντας υπάρχοντες πληθυσμούς από αρχαϊκούς ανθρώπους. Από την άλλη, το μοντέλο της "πολυτοπικής εξέλιξης" υποστηρίζει ότι οι σύγχρονοι άνθρωποι εξελίχθηκαν σε μια μεγάλη περιοχή από τους αρχαϊκούς ανθρώπους, με πληθυσμούς από διαφορετικές περιοχές να αναπαράγονται με τους γείτονές τους, μοιράζοντας έτσι τα χαρακτηριστικά τους και έχοντας ως αποτέλεσμα την εξέλιξη των σύγχρονων ανθρώπων. Μέχρι στιγμής πιο ικανοποιητική είναι η "έξω από την Αφρική" υπόθεση, αν και οι υποστηρικτές της "πολυτοπικής εξέλιξης" παραμένουν με δυνατές απόψεις.

#9 - Ποιος ήταν ο πρώτος ανθρωπίδης;
Οι επιστήμονες ανακαλύπτουν νέους ανθρωπίδες όλο και πιο συχνά - εννοώντας με τον όρο δίποδους οργανισμούς περιλαμβανομένου των ανθρώπων, των άμεσων προγόνων μας και των κοντινότερων συγγενών μας. Αγωνίζονται για να βρουν τον πιο αρχέγονο, ώστε να απαντήσουν αυτό το βασικό ερώτημα γύρω από την εξέλιξη του ανθρώπου - ποιες προσαρμογές μας κατέστησαν ανθρώπους και με ποια σειρά συνέβησαν οι αλλαγές αυτές;

#8 - Αναπτύξαμε σεξουαλικές σχέσεις με τους Νεάντερνταλ;
Είχαμε βιώσιμους απογόνους; Κουβαλάει το είδος μας γονιδιακά κατάλοιπα από τα εξαφανισμένα μας ξαδέρφια; Οι επιστήμονες έχουν προβλέψει ότι πιθανώς οι Νεάντερνταλ δεν εξαφανίστηκαν, αλλά απλά απορροφήθηκαν από τον σύγχρονο άνθρωπο.

#7 - Γιατί οι σύγχρονοι άνθρωποι επεκτάθηκαν πέρα από την Αφρική περίπου 50.000 χρόνια πριν;
Πριν από περίπου 50.000 χρόνια, οι σύγχρονοι άνθρωποι επεκτάθηκαν έξω από την Αφρική, και εξαπλώθηκαν ταχέως στις περισσότερες στεριές της γης αποικίζοντας όλες τις ηπείρους εκτός από την Ανταρκτική, φτάνοντας ακόμα και στα πιο μακρινά νησιά του Ειρηνικού. Ένας αριθμός ερευνητών εικάζεΠλάγιαι ότι αυτή η μετανάστευση ήταν συνδεδεμένη με μία μετάλλαξη που μεταμόρφωσε τους εγκέφαλούς μας οδηγώντας στην μοντέρνα και πολύπλοκη χρήση της γλώσσας και επιτρέποντας τη χρήση πιο εξελιγμένων εργαλείων, τεχνών και κοινωνιών. Η πιο δημοφιλής άποψη προτείνει ότι τέτοιου είδους σύγχρονες συμπεριφορές προϋπήρχαν της εξόδου, και πιστεύει ότι αντιθέτως η ανθρωπότητα είχε ξεπεράσει το πληθυσμιακό όριο της Αφρικής και αυτό επέτρεψε την αυτήν την επανάσταση.

#6 - Τι είναι ο χόμπιτ;
Είναι ο χόμπιτ - το ψευδώνυμο που δόθηκε σε μικροσκοπικούς σκελετούς που βρέθηκαν στο νησί Φλόρες της Ινδονησίας το 2003 - όντως ένα εξαφανισμένο είδος ανθρώπου, ώστε να αποκαλείται Homo floresiensis; Μήπως είναι αυτοί οι σκελετοί απλά δείγματα παραμορφωμένων Homo sapiens; Μήπως από την άλλη είναι ένα διαφορετικό από εμάς είδος, αλλά πιθανώς όχι ένα εξαφανισμένο είδος ανθρώπου αλλά ξεχωριστό είδος όπως οι χιμπατζήδες; Λύνοντας αυτό το μυστήριο θα χυθεί άπλετο φως στα ριζικά μονοπάτια που πιθανώς η εξέλιξη του ανθρώπου ακολούθησε.

#5 -Είναι η εξέλιξη του ανθρώπου επιταχυνόμενη;
Πρόσφατα δεδομένα έδειξαν ότι η ανθρωπότητα όχι απλώς εξελίσσεται ακόμα, αλλά ότι η εξέλιξη του ανθρώπου επιταχύνεται κιόλας, έχοντας ταχύτητα 100 φορές μεγαλύτερη από αυτήν που είχε μετά την αγροτική επανάσταση. Ένας αριθμός επιστημόνων ελέγχουν αυτήν την υπόθεση λέγοντας ότι είναι δύσκολο να εξακριβωθεί το κατά πόσο συγκεκριμένα γονίδια έχουν όντως πρόσφατα μετατραπεί σε υπερέχοντα επειδή προσφέρουν προσαρμοστικά οφέλη. Όπως και να χει, αν η εξέλιξη του ανθρώπου επιταχύνεται, η ερώτηση που προκύπτει είναι γιατί; Η διατροφή και οι ασθένειες μπορεί να είναι κάποιες από τις πιέσεις που οδηγούν τους ανθρώπους σε αλλαγή.

#4 - Γιατί οι πλησιέστεροι συγγενείς μας εξαφανίστηκαν;
Περίπου πριν από 24.000 χρόνια το είδος μας, ο Homo sapiens, δεν ήταν μόνος στον κόσμο - οι κοντινότεροί μας συγγενείς, οι Νεαντερτάλιοι (Homo neanderthalensis) ήταν ακόμη ζωντανοί. Ο αποκαλούμενος "χόμπιτ" που βρέθηκε στην Ινδονησία μπορεί επίσης να ήταν μέλος του γένους Homo και όπως φαίνεται επέζησε μέχρι πριν από 12.000 χρόνια. Γιατί λοιπόν αυτοί εξαφανίστηκαν και εμείς επηζήσαμε; Τους σκότωσαν μολύνσεις ή ριζικές αλλαγές στο περιβάλλον; Ή μήπως τους εξαφάνισε το είδος μας; Υπάρχουν κάποια δεδομένα και για τα δύο σενάρια, αλλά δεν έχει υπάρξει συμφωνία για κανένα συμπέρασμα ακόμα.

#3 - Τι συνέβη στις τρίχες μας;
Οι άνθρωποι είναι μοναδικοί γιατί φαίνονται γυμνοί συγκρινόμενοι με τους πιο τριχωτούς συγγενικούς μας πιθήκους. Για ποιο λόγο εξελίχθηκε αυτή η απώλεια των τριχών; Μία πρόταση είναι ότι οι πρόγονοί μας απέβαλλαν τις τρίχες τους για να μην υπερθερμαίνονται όταν διάσχιζαν τις καυτές σαβάνες της Αφρικής. Μία άλλη άποψη είναι ότι η απώλεια του τριχώματός μας μας επέτρεψε να απαλλαγούμε από παράσιτα και τις ασθένειες με τις οποίες αυτά σχετίζονται. Μία παράδοξη ιδέα προτείνει ότι η απώλεια τριχών αναπτύχθηκε μετά την προσαρμογή των προγόνων μας στην υδρόβια ζωή, ασχέτως αν τα περισσότερα θαλάσσια θηλαστικά στο μέγεθος του ανθρώπου έχουν πυκνό τρίχωμα.

#2 - Γιατί οι άνθρωποι περπατάνε στα δύο πόδια;
Οι πρόγονοί μας ανέπτυξαν μία όρθια στάση αρκετά πριν την ανάπτυξη μεγάλων εγκεφάλων ή την εμφάνιση περίπλοκων εργαλείων. Η ερώτηση που συνεπώς τίθεται είναι: γιατί να σηκωθείς και να σταθείς στα δύο πόδια όταν οι πίθηκοι πρόγονοί μας τα καταφέρνουν στα τέσσερα; Περπατώντας στα δύο άκρα καταναλώνεται λιγότερη ενέργεια από την κίνηση σε τέσσερα. Επίσης, η απελευθέρωση των χεριών επέτρεψε τους προγόνους μας να κουβαλάνε περισσότερο φαγητό. Το να στέκονται στα δύο άκρα μπορεί ακόμα να τους βοήθησε να ελέγχουν καλύτερα τη θερμοκρασία τους επειδή μειώνεται η επιφάνεια του δέρματος που εκτίθεται κατευθείαν στον ήλιο.

#1 - Γιατί αναπτύξαμε μεγάλους εγκεφάλους;
Δεν υπάρχει καμία αμφισβήτηση στο ότι η ανάπτυξη των μεγάλων εγκεφάλων προσέφερε στους ανθρώπους ένα ασυνήθιστο πλεονέκτημα. Όμως, ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι ένα απίστευτα δαπανηρό όργανο, κατέχοντας το 2% περίπου του βάρους σώματος ενός ανθρώπου, αλλά καταναλώνοντας περίπου το ένα πέμπτο της ενέργειας του και μέχρι πριν περίπου 2 εκατομμύρια χρόνια κανένας πρόγονός μας δεν είχε εγκέφαλο μεγαλύτερο από ενός πιθήκου σε σχέση με το μέγεθος σώματός του. Οπότε τη πυροδότησε την αύξηση στο μέγεθος του εγκεφάλου; Μία άποψη προτείνει ότι η αυξημένη εξυπνάδα επέτρεπε στους προγόνους μας να κατασκευάσουν καλύτερα εργαλεία. Μία άλλη υποστηρίζει ότι οι μεγαλύτεροι εγκέφαλοι μας επέτρεψαν να αλληλεπιδρούμε καλύτερα μεταξύ μας. Πιθανώς ριζικές αλλαγές στο περιβάλλον να επέβαλλαν στους προγόνους μας να αντιμετωπίσουν ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον.

Πηγή LiveScience

Πέμπτη, 8 Απριλίου 2010

Απειλούμενα είδη - Χρυσός φρύνος (Bufo periglenes)

Το προηγούμενο άρθρο της κατηγορίας "Απειλούμενα είδη" αναφερόταν σε ένα ζώο που με τις προσπάθειες του ανθρώπου κατάφερε τελικά να μην εξαλειφθεί και να αποκτήσει πάλι κάποιους πιθανώς βιώσιμους πληθυσμούς. Τώρα, θα μας απασχολήσει η αντίθετη περίπτωση, όπου ένα ζώο εξαφανίστηκε λόγω της ανθρώπινης παρέμβασης, όχι επειδή δεν απέδωσαν τα μέτρα προστασίας, αλλά απλά επειδή δεν πρόλαβαν οι επιστήμονες να κάνουν τίποτα.

Το παράδειγμα αυτό είναι ο χρυσός φρύνος (Bufo periglenes). Το είδος αυτό ανακαλύφθηκε το 1966 σε βροχερό ορεινό δάσος της Κόστα Ρίκα. Από το 1989 και έπειτα κανένα άτομο δεν είχε βρεθεί με αποτέλεσμα η IUCN να ανακηρύξει το 2004 το είδος εξαφανισμένο. Η εξαφάνιση όμως αυτή ήρθε πολύ απότομα...

Το μικρόσωμο αυτό αμφίβιο (4-5cm μήκος) ζούσε σε μία ορεινή έκταση δάσους 4 περίπου τετραγωνικών χιλιομέτρων σε υψόμετρο 2000 περίπου μέτρα. To 1987 η καταμέτρησή τους έδειξε ότι διαβιούσαν στην περιοχή 1500 περίπου άτομα. Όμως, λόγω ασταθούς καιρού την επόμενη χρονιά τα τέλματα στα οποία ζούσαν τα ζώα ξεράθηκαν προτού οι γυρίνοι ενηλικιωθούν. Έτσι, το 1988 μόνο 10 ή 11 άτομα καταγράφηκαν. Την επόμενη χρονιά καταγράφηκε μόνο ένα αρσενικό... και από τότε τίποτα.

Οι λόγοι για τους οποίους συνέβη αυτή η ξαφνική εξαφάνιση είναι πολύ και όχι πλήρως μελετημένοι. Αρχικά, το είδος γενικά εμφάνιζε ευαισθησία σε δύσκολες καιρικά χρονιές, αντιμετωπίζοντας προβλήματα όταν η ανοιξιάτικη βροχόπτωση ήταν είτε ιδιαίτερα υψηλή είτε ιδιαίτερα χαμηλή. Η ευαισθησία αυτή σε συνδυασμό με μείωση του πληθυσμού λόγω αποψίλωσης του δάσους, ασθένειας από μύκητες, ατμοσφαιρικής ρύπανσης, αλλά και εισαγωγής ανταγωνιστικών ξενικών ειδών κατέστησαν το είδος εξαιρετικά ευάλωτο στις καιρικές συνθήκες. Έτσι, προτού προλάβει η επιστημονική κοινότητα να αντιδράσει το είδος μειώθηκε υπερβολικά σε πληθυσμό και τελικά εξαφανίστηκε.

Βέβαια, υπάρχουν και οι αισιόδοξοι που πιστεύουν ότι τα ζώα απλώς παραμένουν θαμμένα κάτω από το έδαφος περιμένοντας τις κατάλληλες συνθήκες ώστε να ξαναεμφανιστούν και να αναπαραχθούν. Το θετικό είναι ότι ακόμα και αν αυτή η πιθανότητα είναι εξαιρετικά μικρή το δάσος εξακολουθεί να προστατεύεται για την περίπτωση που συμβεί το απίθανο!

Πηγές
Επιστροφή στη ζωή, 2005, Science Illustrated τεύχος 7
Wikipedia
Animal Diversity Web

LinkWithin

Related Posts with Thumbnails